Ebooks, Audobooks and Classical Music from Liber Liber
a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z





Web - Amazon

We provide Linux to the World


We support WINRAR [What is this] - [Download .exe file(s) for Windows]

CLASSICISTRANIERI HOME PAGE - YOUTUBE CHANNEL
SITEMAP
Audiobooks by Valerio Di Stefano: Single Download - Complete Download [TAR] [WIM] [ZIP] [RAR] - Alphabetical Download  [TAR] [WIM] [ZIP] [RAR] - Download Instructions

Make a donation: IBAN: IT36M0708677020000000008016 - BIC/SWIFT:  ICRAITRRU60 - VALERIO DI STEFANO or
Privacy Policy Cookie Policy Terms and Conditions
Kenia - Wikipedia, wolna encyklopedia

Kenia

Z Wikipedii

Republic of Kenya
Jamhuri ya Kenya
Godło
Flaga Kenii Godło Kenii
Dewiza: (sua.) Harambee
(Pracujmy razem)
Położenie Kenii
Język urzędowy angielski, suahili
Stolica Nairobi
Ustrój polityczny republika
Głowa państwa prezydent Mwai Kibaki
Szef rządu prezydent Mwai Kibaki
Powierzchnia
 • całkowita
 • wody śródlądowe
46. na świecie
582 650 km²
2,3%
Liczba ludności
 • całkowita (2005)
 • gęstość zaludnienia
34. na świecie
33 829 590
58 osób/km²
Niepodległość od Wielkiej Brytanii
12 grudnia 1963
Jednostka monetarna szyling kenijski (KES)
Strefa czasowa UTC +3
Hymn państwowy Ee Mungu Nguvu Yetu
Kod ISO 3166 KE
Domena internetowa .ke
Kod samochodowy EAK
Kod telefoniczny +254

Kenia (Kenya, Republika Kenii, ang. Republic of Kenya, sua. Jamhuri ya Kenya) – państwo we wschodniej Afryce nad Oceanem Indyjskim. Państwo graniczy z Etiopią, Somalią, Sudanem, Tanzanią i Ugandą. Stolicą Kenii jest Nairobi.

Spis treści

[edytuj] Ustrój polityczny

Kenia jest republiką i członkiem brytyjskiej Wspólnoty Narodów. Konstytucja została uchwalona w 1963 i była wielokrotnie modyfikowana, ostatnio 1997. Głową państwa jest prezydent wybierany w głosowaniu powszechnym na 5-letnią kadencję. Prezydent mianuje wiceprezydenta. Władza ustawodawcza należy do 1-izbowego Zgromadzenia Narodowego liczącego 222 deputowanych, w tym 210 wybieranych w wyborach powszechnych na 5-letnią kadencję i 12 mianowanych przez prezydenta na wniosek partii politycznych. Organem władzy wykonawczej jest rząd powoływany przez prezydenta spośród członków parlamentu. Od grudnia 1991 system wielopartyjny.

[edytuj] Geografia

[edytuj] Położenie

Kenia jest krajem położonym we wschodniej Afryce nad Oceanem Indyjskim. Graniczy od północy z Somalią, Etiopią i Sudanem, od zachodu z Ugandą a od południa z Tanzanią.

Powierzchnia całkowita: 582 650 km²

Całkowita długość granic: 3 446 km

Długość wybrzeża: 536 km

Graniczy z państwami:

[edytuj] Topografia

Ukształtowanie powierzchni Kenii jest zróżnicowane, większą jej część stanowi płaskowyż, obniżający się od zachodu z wysokości ok. 2000-3000 m, ku wschodowi do wysokości ok. 500 m n.p.m. Zachodnią część płaskowyżu rozcina Wielki Rów Wschodni który stanowi część systemu Wielkich Rowów Afryki. W obrębie rowu wznoszą się masywy wulkaniczne, najwyższe to: Kenia (5199 m) i Elgon (4321 m). Na zachodzie znajduje się kotlina Jeziora Wiktorii. Wzdłuż wybrzeża ciągnie się wąska nizina nadmorska o szerokości miejscami dochodzącej do 200 km, linia brzegowa jest mało urozmaicona.

Najwyższe góry:

  • Masyw Kenia (Batian) 5 250 m n.p.m.
  • Masyw Elgon (Wagagai) 4 321 m n.p.m.
  • Aberdare (Ol Doinyo Lesatima) 3 999 m n.p.m.
  • Cherangani (Chemnirot) 3 581 m n.p.m.
  • Sekerr (Mtelo) 3 334 m n.p.m.
  • Mau (Melili) 3 098 m n.p.m.

[edytuj] Klimat

Kenia znajduje się w zasięgu klimatu równikowego monsunowego ze stosunkowo wyrównanym przebiegiem temperatur w ciągu całego roku. Na wybrzeżu, w pasie do 40 km i w górach – wilgotny, na pozostałym obszarze – suchy. Średnia roczna suma opadów wzrasta z północnego-wschodu na południowy zachód od 150 do 1000 mm, w południowej części wybrzeża wielkość opadów sięga 1200 mm rocznie, w wyższych piętrach gór nawet do 1500 mm. Na nizinnym wschodzie występuje tylko jedna pora deszczowa, od kwietnia do czerwca, na pozostałym obszarze dwie pory deszczowe, głównie od marca dp maja, druga pora deszczowa jest krótsza, występuje w listopadzie–grudniu. Średnia temperatura miesięczna od 25–28°C na wybrzeżu do 15–19°C w górach (w wyższych piętrach chłodniej).

Tabela średnich rocznych temperatur dla kenijskich miast:
Miasto Lokalizacja Wysokość
(metry)
Temp. maks.
(°C)
Temp. min.
(°C)
Mombasa wybrzeże nad oceanem 17 30,3 22,4
Nairobi płaskowyż w centrum 1661 25,2 13,6
Eldoret płaskowyż na zachodzie 3085 23,6 9,6
Lodwar suche północne równiny 506 34,8 23,7

[edytuj] Stosunki wodne

Sieć rzeczna jest słabo rozwinięta, główne rzeki to: Tana i Galana; na północy i wschodzie występują rzeki okresowe; w strefie zapadliskowej występują liczne jeziora, największe to Jezioro Turkana, na zachodzie Jezioro Wiktorii (większa część jeziora znajduje się na terytorium Tanzanii).

Największe rzeki:

  • Tana 708 km
  • Athi-Galana-Sabaki 547 km
  • Suam-Turkwel 354 km
  • Arror-Kerio 350 km
  • Ewaso Ngiro (północna) 330 km
  • Mara 290 km
  • Nzoia 258 km
  • Voi 210 km
  • Ewaso Ngiro (południowa) 140 km

Największe wodospady:

  • Gura 273 m
  • Kindaruma (Seven Forks) 135 m
  • Nyahururu (Thomson's Falls) 73 m
  • Swift-Rutherford 67 m

[edytuj] Flora i fauna

Na nizinie nadmorskiej roślinność sawannowo-leśna, we wnętrzu kraju stepy lub suche sawanny, na wschodzie od Jeziora Turkana roślinność półpustynna i pustynna, wilgotne sawanny w południowo-zachodniej części kraju. Na obszarach wyżej wzniesionych na wysokości ok. 2000-3000 m występują wiecznie zielone lasy, w najwyższych piętrach gór zarośla i roślinność alpejska. Liczne parki narodowe (m.in. Kenia, Elgon, Meru, Tsavo West, Tsavo East) i rezerwaty przyrody. Dominuje fauna typowa dla afrykańskiej sawanny oraz świetlistych lasów podzwrotnikowych. Z ssaków występują m.in.: słoń afrykański, nosorożec czarny, bawół afrykański, żyrafa, zebra, lew, lampart, gepard, wiele gatunków antylop (m.in. gnu, eland, kudu, impala, gazele), w sąsiedztwie wód – hipopotam. Bogata ornitofauna, m.in.: sekretarz, sęp, marabut, perlica, czapla, ibis, bogactwo gatunków leśnych, zróżnicowana i bogata fauna bezkręgowców, zwłaszcza owadów.

Główne miasta:

[edytuj] Historia

W VII-X wieku terytoria przybrzeżne opanowane były przez Arabów z Półwyspu Arabskiego, od 1873 podbite przez sułtana Zanzibaru, od 1920 kolonia brytyjska, od 1963 niepodległa republika w ramach dominium brytyjskiego.

[edytuj] Podział administracyjny

Prowincja Powierzchnia
(km²)
Ludność Stolica
1 Central 13 236 4 304 300 Nyeri
2 Coast 84 113 2 583 600 Mombasa
3 Eastern 154 354 5 380 200 Embu
5 North-Eastern 126 186 459 000 Garissa
6 Nyanza 12 507 4 889 700 Kisumu
7 Rift Valley 182 413 7 630 300 Nakuru
8 Western 8285 3 569 400 Kakamega
4 Nairobi 693 2 165 600 -

[edytuj] Gospodarka

Kraj rolniczy z rozwijającym się przemysłem przetwórczym i usługami. Rolnictwo wytwarza 30% produktu krajowego brutto, daje ponad 70% wartości eksportu, zatrudnia 76% zawodowo czynnych. Grunty orne zajmują tylko 4% powierzchni kraju. Znaczne dochody z turystyki – 467 mln dolarów amerykańskich (2000).

Statystyki demograficzne (2006)
Zmiana liczby ludności Kenii w latach 1961-2003 (w tysiącach)
Liczba ludności 34 707 817
Ludność według wieku
0 – 14 lat 42,6%
mężczyzn: 7 454 765
kobiet: 7 322 130
15 – 64 lat 55,1%
mężczyzn: 9 631 488
kobiet: 9 508 068
ponad 64 lata 2,3%
mężczyzn: 359 354
kobiet: 432 012
Średnia wieku
w całej populacji 18,2 lat
mężczyzn 18,1 lat
kobiet 18,3 lat
Przyrost naturalny 2,57%
Współczynnik urodzeń 39,72 urodzeń/1000 mieszkańców
Współczynnik zgonów 14,02 zgonów/1000 mieszkańców
Współczynnik migracji 0 migrantów/1000 mieszkańców
Ludność według płci
przy narodzeniu 1,02 mężczyzn/kobiet
poniżej 15 lat 1,02 mężczyzn/kobiet
15 – 64 lat 1,01 mężczyzn/kobiet
powyżej 64 lat 0,83 mężczyzn/kobiet
w całej populacji 1,01 mężczyzn/kobiet
Umieralność niemowląt
w całej populacji 59,26 martwych/1000 żywych urodzeń
płci męskiej 61,92 martwych/1000 żywych urodzeń
płci żeńskiej 56,54 martwych/1000 żywych urodzeń
Oczekiwana długość życia
w całej populacji 48,93 lat
mężczyzn 49,78 lat
kobiet 48,07 lat
Rozrodczość 4,91 urodzeń/kobietę
HIV/AIDS
Współczynnik dorosłych z HIV/AIDS 6,7% (2003)
Liczba osób żyjących z HIV/AIDS 1,2 mln (2003)
Liczba zmarłych na HIV/AIDS 150 000 (2003)

[edytuj] Demografia

Kenia liczy ok. 33,83 mln mieszkańców (2005)
Średnia gęstość zaludnienia: 56 osób/km²
Przyrost naturalny: 2,56% (2005)
Analfabetyzm w kraju wynosi ok. 4,9%

[edytuj] Struktura etniczna

Kenia jest bardzo zróżnicowanym krajem pod względem etnicznym. Napięcia pomiędzy różnymi grupami etnicznymi są jednym z wielu kenijskich problemów.

Około 65% ludności Kenii stanowią ludy Bantu (Kikuju, Luhja, Meru, Kamba) zamieszkujące południową część wyżyn i wybrzeże. Na północnym-wschodzie i wschodzie zajmują ludy kuszyckie (Somalijczycy, Boran). Ponadto ludy nilockie (Turkana, Masajowie), w miastach grupy Azjatów, Arabów i Europejczyków (głównie Brytyjczyków).

[edytuj] Religie

Różne źródła ukazujące strukturę religijną kraju znacznie różnią się co do danych wobec siebie, stwierdzić można jednak, że w Kenii przeważają chrześcijanie, (głównie katolicy i protestanci z niewielką grupką wyznającą prawosławie), spora grupa praktykuje tradycyjne wierzenia animistyczne oraz islam.

struktura religijna wg różnych źródeł

  • chrześcijanie
    • protestanci: 19% – 45%
    • katolicy: 26,4% -33%
    • prawosławni: ok. 2%
  • muzułmanie: 6% – 10%
  • animiści 10% do ok. 50%

[edytuj] Języki

Językami urzędowymi w Kenii są język angielski i język suahili. Opócz tego wystepują liczne tubylcze języki regionalne.

Mapa ukazuje rozmieszczenie etniczne i językowe Kenii
Powiększ
Mapa ukazuje rozmieszczenie etniczne i językowe Kenii

[edytuj] Kultura

Podstawowe informacje o kulturze i odsyłacz do artykuły o kulturze kraju

Zobacz też: Park Narodowy Tsavo

[edytuj] Linki zewnętrzne

Commons


Zalążek artykułu To jest tylko zalążek artykułu z dziedziny geografii. Jeśli możesz, rozbuduj go.
Our "Network":

Project Gutenberg
https://gutenberg.classicistranieri.com

Encyclopaedia Britannica 1911
https://encyclopaediabritannica.classicistranieri.com

Librivox Audiobooks
https://librivox.classicistranieri.com

Linux Distributions
https://old.classicistranieri.com

Magnatune (MP3 Music)
https://magnatune.classicistranieri.com

Static Wikipedia (June 2008)
https://wikipedia.classicistranieri.com

Static Wikipedia (March 2008)
https://wikipedia2007.classicistranieri.com/mar2008/

Static Wikipedia (2007)
https://wikipedia2007.classicistranieri.com

Static Wikipedia (2006)
https://wikipedia2006.classicistranieri.com

Liber Liber
https://liberliber.classicistranieri.com

ZIM Files for Kiwix
https://zim.classicistranieri.com


Other Websites:

Bach - Goldberg Variations
https://www.goldbergvariations.org

Lazarillo de Tormes
https://www.lazarillodetormes.org

Madame Bovary
https://www.madamebovary.org

Il Fu Mattia Pascal
https://www.mattiapascal.it

The Voice in the Desert
https://www.thevoiceinthedesert.org

Confessione d'un amore fascista
https://www.amorefascista.it

Malinverno
https://www.malinverno.org

Debito formativo
https://www.debitoformativo.it

Adina Spire
https://www.adinaspire.com