Satir
Vu Wikipedia, der fräier Enzyklopedie.
Satir ass eng literaresch Technik mat deer e bestëmmtent Thema op d'Schëpp geholl gëtt (z.B. Persounen, gesellschaftlech Mëssstänn, etc.), dacks mat der Intentioun eng Diskussioun dodriwwer unzereegen an/oder e Changement erbäizeféiren. Hautesdaags fënnt ee Satir awer net nëmmen an der Literatur, mee och an anere Medien an esouguer an der Konscht.
D'Wuert kënnt vum laténgesche satira, dat selwer vu satura lanx ofgeleet ass - "eng mat Friichte gefëllte Schuel" oder am iwwerdroene Sënn "faarweg gemëschtent Allerlee".
D'Satir gouf am Mëttelalter (an totalitäre Regimer nach bis haut) duerch d'Zensur vun den Autoritéiten am Staat verhënnert. D'Aféirung vun der Presse- a Meenungsfräiheet huet deem awer en Enn gesat, sou datt op d'mannst an den opgeklärte Staaten sozial Kommentaren an Iwwerzeegungen op eng humorvoll Aart a Weis fräi virgedroe kënne ginn.
Et gëtt verschidde Forme vu Satir:
- d'Ënnerdreiwung léisst eppes méi kleng erschénge wéi et wierklech ass, fir datt ee sech esou de wierklechen Ausmoossen an Défauten méi bewosst gëtt;
- d'Iwwerdreiwung steigert dee spréchwiertleche Fräsch dee sech opgeblosen nach, bis datt e platzt a seng a Wierklechkeet onbeitend Positioun evident gëtt;
- d'Niefteneestelle setzt zwou Saache vun ongläicher Importenz op deeselwechten Niveau, fir datt d'Ënnerscheeder dofir ëmsou méi eraustrieden;
- d'Parodie imitéiert de Stil an d'Technike vun enger Persoun, Plaz oder Saach, fir hire lächerleche Grondcharakter erauszeschaffen.